โรคกระเพาะอาหาร รู้ไว้ดีกว่า ในปัจจุบันนี้ มีผู้คนที่ป่วยเป็นโรคกระเพาะอาหารเป็นจำนวนมาก สาเหตุหลักๆ ที่ป่วยเป็นโรคกระเพาะนี้ นั่นก้คือ การรับประทานอาหารไม่ตรงเวลานั่นเอง นี่อาจจะเป็นเพียงสาเหตุหนึ่งที่อาจจะทำให้ป่วยเป็นโรค แต่ยังมีอีกหลายๆ สามเหตุ ที่สามารถป่วยเป็นโรคกระเพาะอาหารได้ มาดูกันเลยดีกว่าว่ามีอะไรบ้าง
โรคกระเพาะอาหาร คืออะไร
โรคกระเพาะอาหาร คือ สภาวะที่แผลเยื่อบุกระเพาะ และลำไส้ถูกทำลาย แม้จะเรียกว่า โรคกระเพาะ แต่สามารถเป็นได้ทั้งที่กระเพาะ และลำไส้ ว่าถ้ามีเฉพาะเยื่อบุกระเพาะเรียก> gastric ulcer ถ้าแผลอยู่ที่ลำไส้เล็กเรียก>duodenal ulcer โรคกระเพาะ สามารถพบได้ทุกวัย
สาเหตุของโรคกระเพาะอาหาร
สาเหตุของการเกิดโรคกระเพาะอาหาร มีมากมาย แต่เชื่อกันว่า สาเหตุส่วนมหญ่เกิดจากกรดในกระเพาะอาหารมาก และเยื่อบุกระเพาะอาหารอ่อนแอลง
1. เชื่อโรค Helicobacter pylory เป็นเชื้อรูปแท่งติดสีน้ำเงิน มีความสามารถอยู่ในสภาวะกรดได้ดี
2. สามารถที่กระเพาะอาหารมีกรดมากขึ้น เกิดขึ้นเนื่องจากสิ่งต่อไปนี้กระตุ้นให้กรดหลั่งมาก
- กระตุ้นปลายประสาท เกิดการความเครียด วิตกกังวล และอารมร์
- การดื่มแอลกอฮอล์ ได้แก่ เหล้า เบียร์ ยาดอง
- ชา กาแฟ และเครื่อวดื่มที่มี Caffeine จะทำให้กรดหลั่งออกมามาก
- การสูบบุหรี่ เนื่องจากว่าบุหรี่ทำให้เกิดการหลั่งกรดออกมามาก
- การกินอาหารไม่เป็นเวลา
- สภาวะที่กรดหลั่งออกมามาก เช่น โรค Zollinger-Ellisson syndrome กรดที่หลั่งออกมามาก จะทำลายเยื่อบุกระเพาะอาหาร ทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร
3. มีการทำลาย เยื่อบุกระเพาะอาหาร เกิดจาก
- การกิยาแก้ปวด ลดไข้ แก้ปวดกระดูก ปวดกล้ามเนื้อ ยาชุดที่มีแอสไพริน และยาสเตียรอยด์ ยาลูกกลอนต่างๆ โดยเฉพาะสารที่ระคายกระเพาะ เช่น ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAID แม้ว่าจะใช้ยาโดยการฉีดหรืออมใต้ลิ้นก็มีโอกาสเกิดแผลที่กระเพาะ เนื่องจากนี้้จะไปกระตุ้นให้เกิด cyclooxigenase II (Cox II) ซึ่งจะทำให้เกิดการอักเสบที่กระเพาะ
- การกินอาหารเผ็ดจัด และเปรี้ยวจากน้ำสมสายชู
- การดื่มแอลกอฮอล์ ได้แก่ เบียร์ ยาดอง
4. ประวัติเป็นกระเพาะในครอบครัว หากครอบครัวไหน มีโรคกระเพาะ คนนั้นครอบครัวนั้น ก็จะมีโอกาสเกิดโรคกระเพาะสูง
ผู้ที่เสี่ยงต่อการเกิดแผลกระเพาะอาหาร
- ผู้ที่สูบบุหรี่
- ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ประจำ
- ผู้ที่มีความเครียดเป็นประจำประจำ
อาการของโรคกระเพาะ
1. ปวดท้อง ลักษณะอาการปวดท้องที่สำคัญ คือ
- ปวดบริเวณลิ้นปี่ ปวดแบบแสบๆ หรือร้อนๆ ปวดเรื้อรังมานาน เป็นหายๆ เป็นเดือนหรือเป็นปี
- ปวดสัมพันธ์กับอาหาร เช่น ปวดเวลาหิวหรือท้องว่าง เมื่อกินอาหารหรือนมจะหายปวด บางรายอาจจะปวดหลังจากการกินอาหารหรือกินนมจะหายปวด บางรายจะปวดหลังจากกินอาหาร หรือปวดกลางดึกก็ได้
- อาการจะเป็นๆ หายๆ
2. จุกเสียด แน่นท้อง ท้องอืด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ เรอลม มีลมในท้อง ร้อนในท้อง คลื่นไส้อาเจียน
3. อาการโรคแทรซ้อนได้แก่
- อาเจียนเป้นเลือดดำ หรือแดง หรือถ่ายดำ เนื่องจากมีเลือดออกในกระเพาะอาหาร หรือลำไส้เล็กส่วนต้น
- ปวดท้องรุนแรง และช๊อค เนื่องจากแผลกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็ก
- ปวดท้องและอาเจียนมาก เนื่องจากการอุดตันของกระเพาะอาหาร
อาการของโรคกระเพาะอาหารจะไม่สัมพันกับความรุนแรงของโรค บางรายไม่มีอาการปวดท้องแต่มีแผลใหญ่มากในกระเพาะอาหาร หรือลำไส้ บางรายปวดท้องมากแต่ไม่มีแผลเลยก็ได้
อาการอื่นๆ ที่พบได้
- น้ำหนักลด
- เบื่ออาหาร
- แน่นท้อง ท้องเฟ้อ
- คลื่นไส้ อาเจียน
การรักษา
- รับประทานอาหารอ่อน ย่อยง่าย เมื่อมีอาการของโรคกระเพาะกำเริบ
- รับประทานอาหารจำพวกน้อยๆ แต่ไม่บ่อยมื้อ ไม่ควรรับประทานอาหารอิ่มมากในแต่ละมื้อ
- หลีกเลี่ยงอาหารรสเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด ของดอง น้ำอัดลม กาแฟ ของทอด ของมัน และขนมขบเคี้ยว
- งดสูบบุหรี่ หรืองดดื่มสุรา หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด
- งดการใช้ยาแอสไพริน หรือยารักษาข้อกระดูกอักเสบทุกชนิด ถ้าจพเป็นต้องใช้ยากลุ่มนี้ ควรปรึกษาแพทย์
- ผ่อนคลายความเครียด และความวิตกกังวล พักผ่อนให้เพียงพอ
- กินยาลดกรด หรือยารักษากระเพาะอาหาร ในกรณีที่ตรวจพบเชื้อจากการตรวจส่องกล้องทางเดินอาหาร หรือตรวจโดยการเป่าลมหายใจ
- ถ้ามีอาการของภาวะแทรกซ้อน เช่น ปวดท้องรุนแรง หรือเบื่ออาหาร น้ำหนักลดลงมาก ถ่ายเป็นเลือดลด หรือสีดำเหลว ควรรีบไปพบแพทย์
ขอขอบคุณข้อมูลดี จากๆ www.health.kapook.com และ www.siamhealth.net